SIERADENKADO - Gouden en zilveren bedels
SIERADEN KADO - SHOP                                                   HomeContact  |  Bestellen en betalen  |  Winkelwagentje  |  OP=OP  
Goud   |  Zilver   |  Ashangers  |   Bedels  |  Hondjes  |  Speciale sieraden  |  Bioregulator   |  Parte Mia |   Medaillons |   SOS-Talisman  
Menu 
Home
Goud
Zilver
Bedels Nieuw
Hondjes
Speciale sieraden
Pandora-style
Bioregulator
Titanium sieraden
Sieradenboek
Communicatie
Contact
Favoriet
E-mail
Nieuwsbrief
Print deze pagina
Sieradenkistje met juwelen voor iedere schat
Klanteninfo
Betalen
Wat is titanium
Veel gestelde vragen
Leveringsvoorwaarden
Maatinformatie
Sieraden winkelDisclaimer
Privacy
Links
Help

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Zicht op kunstgeschiedenis

Kijk op Kunst - informatie over VORMEN

Willen we iets van kunstuitingen begrijpen, dan is het niet voldoende alleen maar te kijken, zoals je naar een landschap kijkt of naar een boom. Kunstenaars scheppen dingen. Deze producten zijn geen natuurlijke producten. Het zijn cultuuruitingen.

Kijken we naar een boom, dan vragen we ons niet af of we die boom begrijpen. Hij is er. We kunnen er wel iets over zeggen. We vinden de boom bijvoorbeeld imposant, hij nodigt misschien uit om er in te klimmen. Een bioloog zal weer op zijn manier naar een boom kijken en een timmerman weer anders.

De boom heeft dus verschillende betekenissen voor mensen, afhankelijk met welke intentie zij de boom beschouwen. Dit geldt ook voor kunstenaars. Waarom schildert Van Gogh een bloeiende amandelboom? Misschien omdat hij die boom mooi vindt. Waarschijnlijk is dit echter niet. Het is vooral het bloeien wat hij schildert. De amandelboom wordt daarmee een symbool voor leven. Waarom schildert Koekoek vaak van die imposante eiken? Omdat een eik voor hem symbool was voor natuurkracht en de natuur een inspiratiebron voor deze romanticus was. Waarom schildert Mondriaan hele series bomen? Omdat de vormproblematiek hem bezig hield.

Wij kennen de taal die kunstenaars hanteren nauwelijks. Het is een beeldtaal, die wij voor een groot deel niet meer verstaan nu we andere communicatiemiddelen tot onze beschikking hebben. De taal van de beeldende kunstenaar bestaat uit puur visuele elementen; vorm, lijn, kleur, toon en textuur. Deze taal omzetten in gesproken of geschreven taal is je bedienen van een vertaalinstrument, wat er soms niet in slaagt de juiste "vertaling" te leveren. Willen we beeldende kunst leren begrijpen, dan zullen wij deze beeldtaal moeten leren, de taal van de visuele organisatie. Een schilderij is een een georganiseerde eenheid. Wij als beschouwer worden geconfronteerd met deze eenheid. We dienen echter te beseffen dat een schilderij in oorsprong een wit vlak is geweest. De kunstenaar heeft middelen tot zijn beschikking om van dit nog lege vlak een schilderij te maken. Hij kan een potlood gebruiken of verf of wat hij of zij maar wil. In de vorige eeuw was het gebruikelijk dat een schilder verf koos en een beeldhouwer marmer of brons. Tegenwoordig is het de beeldend kunstenaar toegestaan elk materiaal te kiezen.

Welke factoren beïnvloeden het tot stand komen van een kunstwerk. Daar is in de eerste plaats de kunstenaar zelf met zijn of haar gedachten, gevoelens en emoties. Zijn hele persoonlijkheid is bij het scheppingsproces betrokken, zijn verstand, emoties en gevoelens. Daarnaast spelen echter ook andere factoren een rol.

  • Het culturele klimaat waarin de kunstenaar leeft.
  • De artistieke traditie van zijn tijd.
  • De bestaande kunsttheorieën.
  • Het ter beschikking staande materiaal en techniek.
  • De opdrachtgever.

Het Westerse kunst zouden wij kunnen verdelen in twee categorieën:

1. Intellectuele of classicistische kunst
2. Emotionele of romantische kunst

Classicistische kunst

De term moet je niet verwarren met klassieke kunst, de kunst uit de oudheid ( Grieks-Romaanse kunst). Classicistische kunst is sterk verstandelijk, geometrisch van karakter. Er wordt veel waarde gehecht aan ordening, stabiliteit. Details worden duidelijk weergegeven. Lijn, compositie schema's, regels zijn belangrijk. Het gaat om de VORM. Het is een sterk lineaire kunst. Deze wijze van beelden treffen wij aan in perioden van sociale stabiliteit en vooruitgang. Men voelt zich in harmonie met de samenleving. Er is orde en duidelijkheid.

Romantische kunst.

Romantische kunst is veelal asymmetrisch, ritmisch, drukt beweging uit en verandering. Zij laat atmosferische effecten zien, is spontaan en maakt een dramatisch gebruik van licht. Kleur is het middel om de emoties te vertolken en de lijn vervaagt. Romantische kunst treffen wij aan in perioden van verandering, oproer. De oude normen en waarden worden vervangen door nieuwe, revolutionaire ideeën. De gevestigde orde wordt aangevallen en de kunstenaar als non non-conformist identificeert zich met het nieuwe. Let wel het gaat bij deze tweedeling niet om twee verschillende kunststromingen, maar om twee polen van artistieke uitingen.

Het mag duidelijk zijn dat jij als beschouwer niet buitenspel staat. Ook jij hebt waarschijnlijk je voorkeur voor een bepaalde wijze van uiten. Wij moeten ons niet laten leiden door die persoonlijk voorkeur bij het beschouwen van een kunst werk. Het loont altijd de moeite je af te vragen wat de bedoeling van de kunstenaar geweest mag zijn om op die bepaalde wijze zich te uiten. Wat heeft hij ons mee te delen.

Vorm

Een van de beeldende middelen waarover een kunstenaar beschikt is de vorm. Dingen hebben vorm. Ze zijn symmetrisch of asymmetrisch. Vormen zien wij omdat er licht is (kleur). Met behulp van het clair-obscur kan een kunstenaar vormen zichtbaar maken.

Doet hij dit door middel van een lijn, dan abstraheert hij de werkelijkheid. Lijnen komen in de natuur niet voor. Vormen doen ons iets, zij drukken iets uit bijvoorbeeld veiligheid ,spanning, rust, angst, frivoliteit. Ook laten vormen zich vergelijken met klanken. Vormen kunnen evenals klanken harmoniëren of dissoneren. Maar wat wij bij klanken op het eerste gehoor kunnen vaststellen is voor de vormen veel minder eenvoudig, omdat de vormentaal veel minder bekend is. Als wij zeggen dat een kunstwerk een visuele vorm heeft bedoelen wij dat er een bepaalde relatie is tussen de delen.

EscherEen vorm kan zeer lijken op een echt object (realistisch) of mooier zijn dan in de werkelijkheid (geïdealiseerd), vervormd (gedeformeerd) of enigszins vereenvoudigd zijn (gestileerd). Als een vorm niet snel of helemaal niet herkenbaar is noemen we het abstract. Wanneer vormen naast elkaar geplaatst worden, worden verschillen duidelijk, zogenaamde vormcontrasten.

  1. Rond – hoekig
  2. Geometrisch – organisch
  3. Symmetrisch – asymmetrisch
  4. Plat – ruimtelijk
  5. Grillig – strak
  6. Duidelijk – vaag

De kunstenaar heeft ze zo geordend uit de grote hoeveelheid van keuzemogelijkheden die hij had. Er is een zekere harmonie ontstaan, een juist evenwicht tussen de afzonderlijke delen. Er is voldoende contrast zodat het werk spanning behoudt. In feite gaat her om de juiste verhouding tussen classicistische en romantische kunst. Een over intellectueel werk is vervelend, een product van pure emotie een chaos. Vorm is een fusie tussen twee tegengestelde krachten rede en emotie. De basis elementen van vormgeving zijn:

1. Structuurvorm, massa en ruimte
2. Oppervlaktekleur, toon en textuur.

De structurele kant trekt de intellectueel ingestelde kunstenaar aan, de emotioneel geaarde kunstenaar voelt zich meer aangetrokken tot de oppervlakte kwaliteiten.

Uniformiteit, Orde en Chaos
In de kunstgeschiedenis wordt gesproken van het verschil tussen Uniformiteit, Orde en Chaos.

Uniformiteit: is een samenstelling van exact dezelfde objecten. Dus bijvoorbeeld een vak van 8 bij 8 exact dezelfde vierkanten. Dit bestaat uit totale regelmaat en komt daardoor heel strak en wetenschappelijk over.

Orde: is een samenstelling van vormen die overeenkomst met elkaar vertonen, door bijvoorbeeld kleur, vorm of patroon. Dus dat kan een vak van 8 bij 8 vierkanten zijn, in verschillende kleuren. Ze zijn verschillend, maar het geheel komt toch ordelijk over omdat ze dezelfde vorm hebben.

Chaos: is een combinatie van objecten die helemaal geen overeenkomst vertonen. Er is geen verband te ontdekken en komt daardoor heel rommelig over. Hierbij kun je denken aan een pot met allemaal verschillende kralen.

Iets wat orde heeft, komt harmonieus over en heeft toch genoeg afwisseling om interessant te zijn. Zodra je ook maar iets van een verband tussen de onderdelen hebt, is er al snel sprake van orde. Als in de pot met kralen regelmatig dezelfde blauwe kraal voorkomt, geeft dat al een bepaalde orde en daarmee harmonie. Over smaak valt niet te twisten, maar over het algemeen worden dingen die orde vertonen, mooier gevonden dat dingen die chaos vertonen. En uniformiteit heeft vaak een industriële uitstraling; dit wordt gebruikt voor hele strakke sieraden en vind je eerder terug bij een zilversmid dan bij iemand die met kralen werkt.

Als je niet helemaal tevreden bent over je zelf gemaakte sieraden, omdat je ze te druk of te rommelig vindt, hou dan in gedachten dat over het algemeen geld: hoe minder verschillende kleuren je gebruikt, hoe meer verschillende vormen of patronen je kunt gebruiken, en andersom.

Verhouding

Hiervoor zeiden wij dat de verschillende elementen van een kunstwerk in een bepaalde verhouding t.o.v. elkaar staan. Wij zeiden dat ze in harmonie met elkaar moeten zijn. Wat is harmonie?

Harmonie in verhoudingVerhouding in harmonie

Bij klanken weten wij precies wat we met harmonie bedoelen. Klanken die zuiver klinken zijn in harmonie met elkaar. Van Le Corbusier is een uitspraak opgetekend dat de mens zich alleen "lekker"voelt als hij zich omgeven weet door dingen die een bepaalde wiskundige ordening vertonen. Verwonderlijk is deze uitspraak van een architect niet, wel als hij uit de mond komt van Le Corbusier die niet bepaald een architect van de rechte lijnen was. Wat hij bedoelde was dat de mens bepaalde voorkeuren voor verhoudingen heeft. Waarom is moeilijk te zeggen. Misschien omdat ze met de menselijke maat overeenstemmen?  Waarom voelen mensen zich verloren in de Bijlmermeer? Wat bedoelen wij als wij zeggen dat de verhoudingen zijn zoek geraakt.

Het waren alweer de Grieken die een poging hebben gedaan door middel van wiskunde de ideale verhoudingen uit te drukken. Zij stelden "De Gulden Snede"op: een ideale verhouding tussen massa en ruimte, tussen horizontale en verticale krachten. Vergelijk de onderstaande rechthoeken.

 

 

Velen ervaren de middelste rechthoek als het meest 'evenwichtig". De verhouding l : b = 13 : 8
De gulden snede. Verdelen wij  een lijn in deze verhouding dan krijgen we het volgende:

Waarbij         AC :  CB  = BC : AB

Vooral de intellectueel ingestelde mens zou zich aangetrokken voelen tot dergelijke verhoudingen. Waar deze verhoudingen veranderd worden, krijgen de vormen een expressieve kracht. Om dit duidelijk te maken tekenen wij drie rechthoeken die rechtop staan.

schelp gulden snedeGulden snede verhouding

De gulden snede bevat twee delen in de verhouding 8:5 dwz. 1,618. 
Een gulden rechthoek is een rechthoek met de verhouding lengte/breedte van 8:5. Bij de foto van de schelp Nautilus geven de windingen een gulden spiraal uit de gulden rechthoek. Een gulden rechthoek min een vierkant is een tweede gulden rechthoek. Van deze gulden rechthoek kan weer een vierkant worden afgetrokken

Toelichting gulden snede

 

 

Het leidde ook tot bekende vuistregeltjes als 'horizon op 2/3 van de hoogte'. De meest rechtse vorm is getekend in de verhouding van de Gulden Snede, de andere twee zijn samenstellingen ervan. De linker figuur werkt spiritueel, emotioneel ingestelde mensen voelen zich ertoe aangetrokken. Dergelijke strevende vormen vind je onder andere terug in gotische kathedralen. De middelste figuur, het vierkant is enigszins saai, het is aards, plomp, solide, zwijgt. Romaanse kerken kennen deze soliditeit. Vergelijk onderstaande flesvormen.

 

 

 

Als je de vloeistoffen stroop, wijn en melk in een van de flessen moest doen welke fles past dan bij welke vloeistof? Uit onderzoek is echter gebleken dat de meeste mensen een voorkeur hebben voor vormen en verhoudingen die gebaseerd zijn op de "Gulden Snede". In vrijwel alle grote culturen zien wij die voorkeur terug in vaasvormen, in de beeldende kunst en in de woningbouw. Gedurende de Renaissance toen bepaalde gebieden van Europa een culturele bloeitijd hebben gekend hebben kunstenaars en wiskundigen zich opnieuw met de problemen van de ideale vormgeving bezig gehouden. Reeds aan het einde van de Middeleeuwen, toen de Arabische wiskunde bekend werd en de erfenis van de Oudheid voor sommigen toegankelijk werd, heeft de Italiaan Leonardo Fibonnaoe ontdekt, dat de groei patronen van planten en dieren een rekenkundige progressie vertonen. Naar mate dier of plant zijn volle wasdom bereikt benadert hij of zij de ideale verhouding van de Gulden snede.

Leonardo Da Vinci

Met liniaal en passer op onderzoek uitgaand blijken er ook verrassend vaak soortgelijke getallen uit de bus te komen. Lengte en breedte van bladeren, de afstanden tussen de knopen van takken en stengels, de groeiwijze van zaden, het terrein is vrijwel onbeperkt. Het wil natuurlijk niet zeggen dat er geen (soms grote) afwijkingen kunnen voorkomen, maar er zijn berekeningen gemaakt dat verhoudingen volgens de gulden snede bij groeiende (dus levende) wezens de grootste efficiency voorstellen. Het eenvoudigst is dit na te gaan bij de wijze waarop men veelal bladeren om een stengel ziet gegroepeerd. Deze vorm van studie heeft zelfs een eigen naam gekregen: phyllotaxis.

De ideeën van klassieke universele verhoudingen hebben de kunstenaars van de  Renaissance als Da Vinci, Dürer geïnspireerd om deze ideeën verder uit te werken. Niet altijd ten gunste van de beeldende kunst. Eeuwenlang zijn  "de Klassieken"de verplichte inspiratiebronnen geweest voor beeldende kunstenaars. Misschien een reden waarom de classicistische kunst voor de hedendaagse toeschouwer niet 'spreekt". Niettemin formuleert een 20ste eeuw architect als Le Vorbusier vergelijkbare ideeën  over verhoudingen en maat in de architectuur en heeft een schilder als Mondriaan zich een groot deel van zijn leven bezig gehouden met het probleem van de harmonische verhoudingen. Alles wat de mens maakt zou een projectie van zijn eigen structuur en schaal zijn, als hij tenminste een omgeving wil scheppen waarin hij zich thuis voelt. Wij zouden DAT mooi noemen wat in overeenstemming is met onze eigen verhoudingen.

Lijn en vorm

Da Vinci Code -De beeldende kunstenaar werkt dus op een vlak dat bepaalde verhoudingen kent. Hij maakt daarbij gebruik van lijnen en vormen. Mar hij gebruikt die niet louter om objecten te beschrijven. Lijnen en vormen hebben op zich expressieve betekenis. Een lijn kan dik of dun zijn, vertikaal of horizontaal, recht of gebogen, etc. Hieronder vind je een aantal voorbeelden:

Waarmee hangt de betekenis van de vormen samen? De auteur J. J. Beljon zegt in zijn boek "Grondbeginselen van vormgeving" dat vormen hun betekenis ontlenen aan handelingen van de mens, handelingen die in de oertijd voor hen van levensbelang waren. Nu valt het niet mee aan de weet te komen, wat die mens allemaal uitspookt heeft, maar we kunnen aan de hand van archeologische vondsten toch wel aardig reconstrueren hoe hoe hij geleefd moet hebben en welke handelingen hij verricht zal hebben bij de bereiding van voedsel, het bouwen van onderkomen, het vervaardigen van werktuigen en het maken van kleding. Handelingen als stapelen, vlechten, weven, draaien, binden zullen zeker verricht zijn. Op grond hiervan onderscheidt Beljon allerlei vormsoorten:

A: Niet met de hand aangeraakte vormen

1. Duin

2; Rots

3. Strand

4. Eruptie

B: vormen afgeleid van de functie die verricht wordt:

vormen afgeleid van de functie die verricht wordt:

C: Vormsoorten naar hun ontstaanswijze:

 

 

 

Alle vormen, tenzij natuurvormen ontstaan onder invloed van lucht, wind, water, temperatuur en de factor tijd gaan in hun oorsprong terug op menselijke handelingen. Het is ongetwijfeld waar dat ook van de door Beljon opgesomde handelingen bepaalde vormen doen ontstaan. Het is ongetwijfeld waar, dat ook van de door Beljon opgesomde handelingen bepaalde vormen doen ontstaan. Wie er oog voor heeft herkent de stapelvormen in onze cultuur dan ook: stapels kratten, dozen, huizen, blikken, doden alles wat maar enigszins stapelbaar is. En hoe stapelen we? Rommel wordt op een hoop gegooid, stenen voor de bouw keurig in tassen neergezet. De wijze van stapelen zegt iets omtrent ons omgaan met dingen.

Sedert de beeldende kunst zich van haar meest knellende banden heeft ontdaan zien wij dat beeldende kunstenaars met vrijwel al deze vormen geëxperimenteerd hebben. César perst samen en frommelt, Christo pakt in, Pollock druipt, Takies brengt lucht in en Yves Klein stempelde.

Christo

In het platte vlak onderscheiden wij: het vierkant, de cirkel en de driehoek en daarvan afgeleide vormen. Ruimtelijk gezien vinden deze vormen hun equivalent in de kubus, de bol en de piramide. In pogingen de werkelijkheid overzichtelijk te maken worden dit de grondvormen genoemd, waarop alle individuele vormen terug zijn te voeren.

Cézanne hield zich met probleem bezig. Kunst zei hij is geen reproductie van de werkelijkheid maar een herschepping. Een kunstwerk representeert de natuur. "De natuur moet vertaald worden in termen als cilinder, bol en kegel" was zijn uitspraak. Wat hij bedoelde was dat een schilderij het resultaat is van een juist evenwicht tussen de abstracte patronen van de zuivere vorm en de dingen zoals zij optische aan ons verschijnen. Een kunstwerk is het resultaat van het proces van herschepping van de de zichtbare wereld.

 

 

 Meer .............. kijk op Kunst !!

U wilt meer weten over de kunstgeschiedenis! OF wilt U meer weten over sieraden in het verleden!

 
    WWW.SIERADENKADO.NL Top